کاربرد مدل TOPSIS در فرایند تحلیل توان‌های محیطی برای توسعه‌ی شهری مطالعه موردی : شهرستان‌های اردبیل، نیر، نمین و سرعین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

روند رو به رشد شهرنشینی و به تبع آن رشد شتابان فضای کالبدی شهرها، یکی از  نمودهای برجسته در زندگی بشر امروزی تلقی می‌شود. بر همین اساس، به‌کارگیری ساز و کارهای کارآمد در  کانالیزه کردن توسعه‌ی فیزیکی شهرها در بسترهای مناسب را می‌توان امری اجتناب‌ناپذیر در فرایند برنامه‌ریزی شهری در نظر گرفت. یکی از این ساز و کارها استفاده از  تکنیک‌های کارآمد در اولویّت‌بندی تناسب اراضی برای توسعه ساخت و سازهای شهری است. در تحقیق حاضر با انتخاب شهرستان‌های اردبیل، نیا، نمین و سرعین، به عنوان مطالعه‌ی موردی، سعی شده است تلفیقی از قابلیت‌های GIS و مدل TOPSIS، در یک زمینه تجربی از موضوع تحقیق به آزمون گذاشته شده و خروجی‌های حاصله در قالب نقشه کلاس‌بندی شده از تناسب اراضی برای توسعه‌ی شهرها، ارایه گردد. برای انجام این مهم، تشکیل معیارهای ارزیابی، استانداردسازی نقشه‌های معیار به واسطه‌ی درجه عضویت در تابع فازی، تعیین وزن معیارها به روش CRITIC و تهیه‌ی نقشه‌های استاندارد شده وزنی از جمله اقداماتی بودند که در برایند انجام آن‌ها، مقدمات لازم برای استفاده‌ی عملیاتی از مدلTOPSIS در محیط GIS فراهم گردید. بررسی نتایج حاصل از به‌کارگیری مدل در محدوده‌ی مورد مطالعه نشان داد که پیکسل‌های اولویّت‌دار معرفی شده در خروجی حاصل از مدل، دارای شرایط بهینه از منظر معیارهای تعریف شده هستند. بنابراین       این مدل می‌تواند به عنوان یک سیستم پشتیبان تصمیم‌گیری (DSS)، در فرآیند انتخاب بسترهای مناسب برای توسعه‌ی کالبدی شهر مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of TOPSIS Model in Analysis Process of Environmental Capabilities for Urban Development Case study : Ardabil Township

نویسندگان [English]

  • fareiba esfandyarei
  • Ata Ghafari Gilandeh
چکیده [English]

The increasing trend of urbanization and consequently the rapid growing of the physical space of the cities is considered as one of the significant features of the human today’s life. On this basis, using proper and efficient strategies in leading the physical development of the cities in suitable beds can be considered as an inevitable factor in the process of urban planning. One of these strategies is implementing efficient techniques in prioritizing lands suitability  for development of urban constructions.
In the present study, by selecting the cities of Ardabil, Nir, Namin and Sarein as the case study, it is tried to test a combination of GIS and TOPSIS model capabilities in an experimental context of   the study subject and the resulting outputs be presented in the form of a classified drawing of lands suitability for urban development.
To this end, forming evaluation criteria, standardization of criteria drawings for the membership degree in fuzzy function, determining the criteria weight by CRITIC method and preparing weighted standardized maps were the measures be taken that in consequence of their performance, the required arrangements were provided for functional use of TOPSIS model in GIS environment. Review of the results obtained from using model in the study area, showed that the introduced prioritized pixels in the output of model have optimum conditions from the view point of defined criteria. Therefore, this model can be used as a decide supporting system (DSS) in the process of choosing proper beds for the city physical development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban development،City dwelling، multi-criteria analysis
  • Topsis model
  • Ardabil