مکان¬یابی بهینه¬ی جهات گسترش شهری با بهره¬گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) مورد شناسی : شهر مرودشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

با توجه به اینکه در گسترش کالبدی شهر هدف­های متعدد و گاهی متضاد با هم (همچون؛ اختصاص زمین برای گسترش شهر و به زیرساخت و ساز رفتن اراضی کشاورزی و غیره) وجود دارد، تنها با نگاهی جامعه­نگر نسبت به همه­ی عوامل تأثیرگذار در جهت­یابی توسعه­ی کالبدی شهر، می­توان اراضی بهینه را برای گسترش آتی شهر انتخاب کرد. از این­رو شناخت و مکان­یابی اراضی متناسب، جهت گسترش­آینده­ی شهر، از تصمیمات مهم برنامه­ریزان شهری می­باشد. عمده­ترین هدف در مقاله­ی حاضر ارایه و تعیین مکان­های مناسب جهت گسترش آتی شهر مرودشت بوده است. بدین منظور از ابزار توانمند و دقیق سیستم اطلاعات جغرافیایی برای تولید و تجزیه و تحلیل نقشه­ها و لایه­های مختلف کاربری اراضی شهر مرودشت استفاده شده است. طی این فرآیند ابتدا شاخص­های طبیعی و انسانی مورد نیاز و تأثیرگذار در قالب 10 شاخص (جهت شیب، قابلیت اراضی، اراضی سیلاب­خیز،گسل، رود‌، شبکه­ی ارتباطی جاده‌­ای، شبکه­ی ارتباطی ریلی، صنایع، نقاط روستایی اطراف شهر و خطوط انتقال نیرو) شناسایی، تهیه و ویرایش شدند. سپس با استفاده از مدل­ها و توابع تحلیلی سیستم اطلاعات جغرافیایی (همسایگی، حریم، هم­پوشانی و غیره)، محدوده­ی مورد مطالعه در هر یک از معیارها و شاخص­ها ایجاد و نقشه­ی جهات بهینه­ی گسترش فیزیکی در هر لایه، تعیین گردید. پس از این مرحله، عملیات استانداردسازی و تلفیق لایه­ها با استفاده از روش­های هم­پوشانی و ترکیب نقشه­ای و وزن­دهی به روش رتبه­ای انجام شد. در نهایت پس از تلفیق نقشه­های به دست آمده، نقشه­ی نهایی جهات مناسب گسترش آتی شهر مرودشت بهینه­گزینی و ارایه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Optimum Locating of Urban Extension Directions by Enjoyment of Geographic Information System (GIS) (Case study: Marvdasht City)

نویسندگان [English]

  • eisa ebrahimzadeh
  • gasem rafiei
چکیده [English]

In urban extention there are various intentions and opposed objects (for example: Land setting aside for urban extention and using agricultural farm for building), so just a direction finder glance to all efficient factors which affected on urban extention, can choose the best lands in the future. Therefore recognition and locating proportional land is one of the most important decisions of urban-planners. The main goal of this research is presenting and appropriate locating for Marvdasht urban extention for posterity. For this purpose GIS, a powerful and careful tool, was used for producing and analyzing maps and multiform layers of Marvdasht land use.
At first, 10 indices, natural and mankind guidelines, such as, slope direction, land capability, torrential lands, fault, river, road connection net, railway connection net, industries, rural points of cities suburbs, power transition lines were introduced, prepared and edited. After wards, by using models and analytical functions of GIS (such as: proximity, bounds, over lapped, …) case study limits in each indices and criterions were created and optimum directions maps of physical extentions of each layer were determined. After that, standardization operations and putting layers together was done by dignity ranking, overlapped and map combination methods, Finally, after arranging the made maps, the last map consisting of appropriate directions of Marvdasht extention during the next years was chosen and demonstrated

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Extention
  • Locating
  • Optimum Directions
  • Dignity Index
  • Marvdasht
  • Geographic Information System (GIS)