تحلیل مقایسه¬ای روند بارش و خشکسالی حوضه¬ی خزر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

در این پژوهش برای ارزیابی روند خشکسالی­های اقلیمی در 23 زیرحوضه­ی آبی دریای خزر، داده­های بارش ماهانه با روش میانیابی به داده­های پهنه­ای تبدیل گشته سپس برحسب مختصات حوضه­ها، بارش ماهانه­ی هر حوضه تفکیک گردید. آنگاه از روش شاخص بارش استاندارد (SPI) برای ارزیابی خشکسالی­های اقلیمی استفاده شده و این شاخص به­صورت ماهانه برای هر یک از حوضه­ها محاسبه گردید. به منظور تفکیک مکانی­خشکسالی حوضه­ی­خزر،با اعمال تحلیل­خوشه­ای برروی ماتریس شاخص بارش­استاندارد، زیرحوضه­های خزر از نظر خشکسالی اقلیمی به 4 قلمرو به­نام­های ساحلی جنوب غربی، ساحلی جنوب شرقی، حاشیه­ای و شمال غرب تفکیک گردید.
براساس آزمون پارامتری رگرسیون خطی، بارش زیرحوضه­های دریای خزر در ماههای ژانویه، می و دسامبر در سطح اطمینان 95% روند معناداری نشان نمی­دهد. 5 زیرحوضه در ماههای فوریه و ژوئیه روند مثبت و 11 زیرحوضه عمدتاً در ماههای مارس و سپتامبر روند منفی نشان می­دهد. با اعمال آزمون ناپارامتری مان - کندال بر روی ماتریس شاخص SPI  مشخص شد که در ماه می هیچ حوضه­ای روند معناداری نشان نمی­دهد. بالاترین روند در 6 زیرحوضه در ماههای ژوئیه و اوت بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Analysis of Precipitation and Drought Trends in Caspian’s Basin

نویسندگان [English]

  • magid montazerei
  • hasanali gayoor
چکیده [English]

In order to evaluate climatic drought trend in 23 hydrological basins of Caspian Sea, monthly precipitation maps of the basin for 588 months (1951-1999) have been prepared. Based on these maps Standard Precipitation Index has been calculated and considered as drought indicator for the basins.
Standard Precipitation Index of 23 hydrological basins of Caspian Sea has been analyzed using cluster analysis. According to agglomerative hierarchical clustering analysis there are four drought regions in Caspian's basin.
A nonparametric Mann-Kendal trend analysis applied to precipitation series and SPI separately. For precipitation time series basins showed that Jan., May, and Dec. haven't significant trends. At the same time 5 basins in February, July have significant positive trend and 11basins in March and September have significant negative trends.
A nonparametric Mann-Kendal trend analysis for SPI showed that May, none basins haven't significant trends. The highest significant trend showed in July and August.

کلیدواژه‌ها [English]

  • drought
  • Trend
  • Precipitation
  • Standardized Precipitation Index
  • Caspian's Basin
  • linear regression